Marcin Kozłowski

radca prawny

Doradzam przedsiębiorcom w ich bieżącej działalności. Skupiam się na spółkach kapitałowych, ale nie są mi obce również inne formy działalności. Pomagam przedsiębiorcom przejść przez gąszcz zawiłych regulacji prawnych, tak aby czuli się bezpiecznie i mieli spokojną głowę przy podejmowaniu decyzji.
[Więcej >>>]

Załóż spółkę akcyjną!

Walne zgromadzenie akcjonariuszy

Marcin Kozlowski08 sierpnia 20222 komentarze

Jednym z obowiązkowych organów spółki akcyjnej jest walne zgromadzenie akcjonariuszy. Jest to organ o najszerszych kompetencjach w spółce, ale nie ma władzy absolutnej. Akcjonariusze mogą na nim podjąć decyzję umożliwiające funkcjonowanie spółki. Możesz mieć do czynienia ze zwyczajnym wolnym zgromadzeniem oraz nadzwyczajnym.

Walne zgromadzenie jest zwoływane po to, żeby podjąć na nim określone uchwały. I właśnie poprzez podejmowanie uchwał walne zgromadzenie ma największe możliwości decydowania o zasadniczych sprawach spółki.

Na wstępie zaznaczam, że w artykule znajdują się informacje o walnym zgromadzeniu akcjonariuszy w spółce niepublicznej.

walne zgromadzenie akcjonariuszy

Jakie są kompetencje walnego zgromadzenia akcjonariuszy?

Musisz wiedzieć, że walne zgromadzenie akcjonariuszy dzielimy na zwyczajne i nadzwyczajne.

Uprawnienia walnego zgromadzenia zależą od tego czy jest zwyczajne, czy nadzwyczajne.

I tak, do kompetencji zwyczajnego walnego zgromadzenia należą m.in.:

      • rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy;
      • udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków;
      • podejmowanie uchwały o podziale zysku albo o pokryciu straty;
      • rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania finansowego grupy kapitałowej w rozumieniu przepisów o rachunkowości.

Jeżeli chodzi o nadzwyczajne walne zgromadzenie, to może zajmować się wszystkimi innymi sprawami spółki niezastrzeżonymi dla zwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Wynikają one z ustaw lub ze statutu spółki.

Kto zwołuje walne zgromadzenie akcjonariuszy?

Odpowiedzialnym za zwołanie WZA jest co do zasady zarząd spółki. To on powinien wysłać zawiadomienia do akcjonariuszy i ogłosić o zwołaniu WZA.

Ale możliwe jest też, że inne podmioty będą uprawnione do zwołania WZA.

Tymi podmiotami mogą być:

      • rada nadzorcza – może zwołać zwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zarząd nie zwoła go w ustawowym terminie lub określonym w statucie, oraz nadzwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zwołanie go uzna za wskazane;
      • akcjonariusze – jeżeli reprezentują co najmniej 50% kapitału zakładowego lub co najmniej 50% ogółu głosów w spółce, mogą zwołać nadzwyczajne walne zgromadzenie. Wtedy to akcjonariusze wyznaczają przewodniczącego tego zgromadzenia;
      • inne osoby, jeżeli zostały do tego upoważnione w statucie spółki.

W jakim terminie powinno być zwołane WZA?

Przepisy dość jasno precyzują terminy zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Zależą one od tego czy spółka dokona ogłoszenia o WZA, czy wyśle listy do akcjonariuszy.

Jeżeli informacja o walnym zgromadzeniu akcjonariuszy będzie w formie ogłoszenia, to:

Walne zgromadzenie zwołuje się przez ogłoszenie, które powinno być dokonane co najmniej na trzy tygodnie przed terminem walnego zgromadzenia.

W przypadku gdy spółka zdecyduje się na listowne zawiadomienie akcjonariuszy o zwołaniu WZA, listy do akcjonariuszy powinny być wysłane co najmniej dwa tygodnie przed terminem walnego zgromadzenia. Dzień wysłania listów do akcjonariuszy uważany jest za dzień ogłoszenia o WZA.

Co powinno znaleźć się w ogłoszeniu o WZA?

Minimum, które musi znaleźć się w ogłoszeniu o WZA, to

  • data
  • godzina
  • miejsce
  • szczegółowy porządek obrad.

Gdyby jednak miało dojść do zmiany statutu spółki, w ogłoszeniu trzeba wskazać dotychczasowe obowiązujące postanowienia statutu oraz treść projektowanych zmian.

Jeżeli zmiany byłyby znaczne, trzeba będzie umieścić propozycję nowego statutu z zaznaczonymi zmianami.

Gdzie powinno być umieszczone ogłoszenie o WZA?

W sytuacji gdy spółka decyduje się na ogłoszenie, a nie listowne zawiadomienie, to ogłoszenie powinno znaleźć się:

      • w Monitorze Sądowym i Gospodarczym
      • na stronie internetowej spółki, w miejscu do kontaktu z akcjonariuszami
      • w innym miejscu, które wskazuje statut do dokonywania takich ogłoszeń (np. gazeta Rzeczpospolita).

Jednym z obowiązków spółki akcyjnej jest posiadanie strony internetowej. Więcej o tym przeczytasz w moim artykule o stronie internetowej spółki.

Czy można mailowo zwołać walne zgromadzenie akcjonariuszy?

Jak najbardziej istnieje taka możliwość.

Zamiast listu poleconego lub przesyłki nadanej pocztą kurierską zawiadomienie może być wysłane akcjonariuszowi na adres do doręczeń elektronicznych pocztą elektroniczną.

Mail akcjonariusza jest wskazany w rejestrze akcjonariuszy.

Ewentualnie, akcjonariusz może pisemne podać inny adres mailowy, na który można wysłać takie zawiadomienie.

jak założyć spółkę akcyjną

Kto może żądać zwołania WZA?

Musisz odróżnić prawo do zwołania zgromadzenia od prawa żądania zwołania zgromadzenia.

Prawo żądania zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy polega na tym, że określone podmioty mogą żądać od zarządu, żeby zwołał takie zgromadzenie.

Oczywiście, trzeba spełnić określone warunki, żeby móc tego żądać.

Z żądaniem zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy mogą wystąpić:

akcjonariusz lub akcjonariusze reprezentujący co najmniej 1/20 kapitału zakładowego mogą żądać zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia i umieszczenia określonych spraw w porządku obrad tego zgromadzenia. ALE statut może upoważnić do żądania zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy reprezentujących mniej niż 1/20 kapitału zakładowego;

A co jeżeli zarząd zignoruje to żądanie?

Wtedy akcjonariusze muszą wystąpić do sądu, jeżeli chcą, żeby zgromadzenie się odbyło.

Mają na to dwa tygodnie od dnia przedstawienia żądania zarządowi. W tym terminie występując do sądu z wnioskiem o to, aby sąd rejestrowy wydał akcjonariuszom odpowiednie upoważnienie do zwołania zgromadzenia.

Gdzie odbywa się walne zgromadzenie akcjonariuszy?

Miejscem odbycia się walnego zgromadzenia jest siedziba spółki. Wynika ona ze statutu spółki i można ją sprawdzić w KRS.

Oczywiście, w statucie można wpisać, że zgromadzenie może odbyć się w innym miejscu, ale musi ono być na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

O tym co jeszcze znajduje się w statucie spółki, możesz przeczytać w tym artykule na blogu.

Czy można uczestniczyć online w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy?

Oczywiście, że tak. Jest to nowe rozwiązanie, ale wprowadzono taką możliwość. Dotyczy to zarówno spółek publicznych (tych na giełdzie) oraz niepublicznych.

Ale warto wiedzieć, że zwołujący zgromadzenie może zdecydować, że taka forma będzie niedopuszczalna. Wtedy akcjonariuszy chcący wziąć udział w WZA musi stawić się osobiście.

Ważne jest również to, że to rada nadzorcza określi w formie regulaminu szczegółowe zasady udziału w walnym zgromadzeniu przy wykorzystywaniu środków komunikacji elektronicznej.

Kto może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy?

Jak sama nazwa mówi, w WZA mogą uczestniczyć akcjonariusze spółki.

Takie prawo mają również zastawnicy i użytkownicy akcji.

Warto jednak pamiętać, że nie zawsze akcjonariusz będzie miał do tego praw.

Jeżeli akcjonariusz chce uczestniczyć w WZA, musi:

  • mieć prawo głosu wynikające z akcji oraz
  • być wpisany do rejestru akcjonariuszy co najmniej tydzień przed odbyciem się walnego zgromadzenia akcjonariuszy.

O tym jakie są akcje w spółce i jakie dają uprawnienia akcjonariuszom przeczytasz w jednym z pierwszych moich artykułów na blogu.

W poprzednim artykule wyjaśniłem czym jest wiążące polecenie, które pojawi się w związku z nowelizacją kodeksu spółek handlowych (tzw. prawo holdingowe). Wykonywanie określonych czynności w spółkach kapitałowych może powodować powstanie odpowiedzialności za ich wykonanie. Odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia również została uregulowana w nowelizacji.

Jak już pewnie wiesz, spółkami kapitałowymi są spółka akcyjna, spółka z o.o. i prosta spółka akcyjna. Tylko tych spółek dotyczy nowelizacja.

O prawie holdingowym możecie przeczytać w moim artykule.

Odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia może dotyczyć kilku podmiotów. Możemy mówić o odpowiedzialności spółki dominującej wobec:

        • spółki zależnej
        • akcjonariuszy lub wspólników spółki zależnej
        • wierzycieli spółki zależnej

O każdej z tych odpowiedzialności przeczytasz w tym artykule.

odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia

Czym jest wiążące polecenie?

Szczegółowo wyjaśniłem już co to jest wiążące polecenie w ostatnim wpisie.

Tylko spółka dominująca będzie mogła wydać wiążące polecenie spółce zależnej. Obie te spółki będą musiały należeć do tzw. grupy spółek, której przyświeca wspólny interes.

 

Zapoznaj się z artykułem o wiążącym polecenie, które będzie mogła wydać spółka dominując spółce zależnej.

Odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia

Jak już wspomniałem, odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia została uregulowana w przepisach, które zaczną obowiązywać dopiero w październiku 2022 r.

Wyobraźmy sobie sytuację, że członek zarządu dostaje polecenie od osoby spoza spółki, aby podpisał umowę, w której zobowiąże spółkę do zapłacenia określonej kwoty. Jeżeli transakcja nie wypali, odpowiedzialność ponosi spółka, ewentualnie ten członek zarządu, który podpisywał umowę (oczywiście w wielkim uproszczeniu).

Osoba trzecia, która „kazała” podpisać tę umowę nie będzie za nic odpowiedzialna.

W obecnych przepisach, nawet nie wolno wydawać poleceń innym spółkom. Oczywiście, jest wiele grup kapitałowych ze spółkami celowymi, w których w zarządach zasiadają osoby wykonujące tylko polecenia zarządów spółek matek, ale teoretycznie członkowie zarządu powinni być samodzielni.

Przepisy jedno, a życie to co innego 😉

W ramach grupy spółek unormowano tę sytuację i pojawiło się wiążące polecenie.

Kto ponosi odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia?

Jeżeli spółka dominująca wyda wiążące polecenia spółce zależnej, odpowiedzialność za powstałą szkodę w związku z jego wykonaniem poniesie spółka dominująca, a nie spółka zależna.

Nowe przepisy jasno będą stanowić, że członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator spółki zależnej nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wykonaniem wiążącego polecenia.

Podobnie te same osoby w spółce dominującej, jeżeli działały w interesie grupy spółek.

A więc wskazane osoby będą mogły spać spokojnie.

W takim razie kto poniesie odpowiedzialność?

Odpowiedź jest prosta – spółka dominująca.

Jeżeli nadal myślisz, że skoro posiadasz akcje lub udziały spółki, to znaczy, że należy Cię utożsamiać ze spółką – mylisz się. Spółka to nie Ty. Jedną z zalet spółki akcyjnej jest ograniczona odpowiedzialność, o której pisałem wcześniej.

Odpowiedzialność wobec spółki zależnej

W wiążącym poleceniu powinny znaleźć się określone elementy. Jednym z nich jest spodziewana szkoda spółki zależnej oraz przewidywany sposób i termin naprawienia spółce zależnej szkody poniesionej w wyniku wykonania wiążącego polecenia.

A więc już na etapie wydawania wiążącego polecenia należy określić czy w wyniku jego wykonania powstanie szkoda w spółce zależnej.

Spółka dominująca odpowiada wobec spółki zależnej za szkodę, która została wyrządzona wykonaniem wiążącego polecenia i która nie została naprawiona w terminie wskazanym w wiążącym poleceniu, chyba że nie ponosi winy.

Spółka dominująca jest zobowiązana do naprawienia szkody, która powstała w spółce zależnej w wyniku wykonania wiążącego polecenia. Ma na to określony termin, który sama ustala w wiążącym poleceniu.

Jeżeli tego nie zrobi, spółka zależna może wytoczyć powództwo przeciwko spółce dominującej. Gdyby jednak spółka zależna tego nie zrobiła, będą mogli to zrobić akcjonariusze (wspólnicy) spółki zależnej.

Za szkodę wyrządzoną jednoosobowej spółce zależnej spółka dominująca odpowiada, tylko jeżeli wykonanie wiążącego polecenia doprowadziło do niewypłacalności tej jednoosobowej spółki.

jak założyć spółkę akcyjną

Odpowiedzialność wobec akcjonariuszy spółki zależnej

Jeżeli w wyniku wykonania wiążącego polecenia dojdzie do obniżenia wartości przysługujących akcji akcjonariuszowi, odpowiedzialność za to ponosi spółka dominująca.

Aby móc pociągnąć do odpowiedzialności spółkę dominującą musiałaby ona na dzień wydania wiążącego polecenia spółce zależnej dysponować, bezpośrednio lub pośrednio, większością głosów umożliwiającą podjęcie uchwały o uczestnictwie w grupie spółek oraz o zmianie umowy albo statutu tej spółki zależnej.

Większość głosów w tym przypadku to min. 75% kapitału zakładowego spółki zależnej.

Roszczenie przedawnia się z upływem trzech lat od momentu dowiedzenia się o szkodzie. Jednak w każdym przypadku, roszczenie przedawnia się po pięciu latach od dnia wystąpienia zdarzenia powodującego szkodę.

Odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki zależnej

Ostatnim rodzajem odpowiedzialności jest odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki zależnej.

Będziemy mieli z nią do czynienia, jeżeli egzekucja przeciwko spółce zależnej uczestniczącej w grupie spółek okaże się bezskuteczna.

W takie sytuacji, spółka dominująca będzie odpowiadać za szkodę wyrządzoną wierzycielowi spółki zależnej. Będzie mogła uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli nie będzie ponosić winy lub szkoda nie powstała w następstwie wykonania przez spółkę zależną wiążącego polecenia.

Wprowadzono również domniemanie wysokości szkody. Szkoda wyniesie tyle ile niezaspokojone wierzytelności wierzyciela spółki zależnej.

Podsumowanie

Ograniczenie odpowiedzialności spółki zależnej za wykonanie wiążącego polecenia jest bardzo dobrym rozwiązaniem.

Nie byłoby słuszne obciążanie spółki zależnej za wykonywanie poleceń otrzymanych od spółki dominującej. Oczywiście, zakładamy, że spółka dominująca nie będzie wydawać poleceń, które doprowadzą do szkody. To jest jednak biznes i występują różne czynniki ludzkie i wszystko może się zdarzyć.

Co to jest wiążące polecenie?

Marcin Kozlowski25 lipca 2022Komentarze (0)

Jak wiecie niedługo zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące tzw. prawa holdingowego. Co to jest prawo holdingowe wyjaśniałem w ostatnim artykule. Jedną z nowości wprowadzonych nowelizacją kodeksu spółek handlowych będzie wiążące polecenie. Co to jest wiążące polecenie?

Na to pytanie znajdziecie odpowiedź w dzisiejszym artykule.

co to jest wiążące polecenie

Co to jest wiążące polecenie?

Wiążące polecenie polega na tym, że spółka dominująca może wydać spółce zależnej uczestniczącej w grupie spółek polecenie dotyczące prowadzenia spraw spółki, jeżeli jest to uzasadnione interesem grupy spółek oraz przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Takie polecenie, jaka sama nazwa wskazuje, jest wiążące dla spółek zależnych. Co do zasady ma ono ułatwić spółce dominującej zarządzanie grupą spółek. Jednak zostały przewidziane przypadki, w których spółka zależna nie musi się dostosować takiemu poleceniu.

Wiążące polecenie powinno być wydane w formie pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności. A więc nie może być to ustne polecenie.

Spółka dominująca musi pamiętać, żeby wiążące polecenie zawierało co najmniej:

        • oczekiwane przez spółkę dominującą zachowanie spółki zależnej w związku z wykonaniem wiążącego polecenia;
        • interes grupy spółek, który uzasadnia wykonanie przez spółkę zależną wiążącego polecenia;
        • spodziewane korzyści lub szkody spółki zależnej, które będą następstwem wykonania wiążącego polecenia, o ile występują;
        • przewidywany sposób i termin naprawienia spółce zależnej szkody poniesionej w wyniku wykonania wiążącego polecenia.

Spółka dominująca wyda wiążące polecenie spółce zależnej. Decyzja o jego wykonaniu będzie podejmowana w spółce zależnej w formie uchwały. Spółka zależna będzie miała wybór – albo je wykona, albo odmówi jego wykonania.

Nie ma przymusu wykonania tego polecenia.

Kiedy można odmówić wykonania wiążącego polecenia?

Jak już wspomniałem, wiążące polecenie spółki dominującej nie jest bezwarunkowym poleceniem. Mogą pojawić się powody uzasadniające odmowę jego wykonania przez spółkę zależną.

Spółka zależna uczestnicząc w grupie spółek odmówi wykonania wiążącego polecenia:

        • jeżeli jego wykonanie doprowadziłoby do niewypłacalności albo zagrożenia niewypłacalnością tej spółki;
        • jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że jest ono sprzeczne z interesem tej spółki i wyrządzi jej szkodę, która nie będzie naprawiona przez spółkę dominującą lub inną spółkę zależną uczestniczącą w grupie spółek w okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym nastąpi zdarzenie wyrządzające szkodę, chyba że umowa albo statut spółki stanowi inaczej;
        • jeżeli umowa albo statut spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek przewidują inne (dodatkowe) przesłanki odmowy wykonania wiążącego polecenia niż wyżej wymienione.

Pamiętaj, że uchwała, z której wynika odmowa wykonania polecenia, powinna zawierać uzasadnienie.

jak założyć spółkę akcyjną

Jaka jest odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia?

Warto również wiedzieć, że członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator spółki zależnej nie będzie ponosił odpowiedzialności za wyrządzenie szkody wykonaniem wiążącego polecenia.

Członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej i likwidatora spółki dominującej, którzy działają w interesie grupy spółek również nie ponoszą odpowiedzialności za wyrządzenie szkody wykonaniem wiążącego polecenia.

Szerzej o odpowiedzialności za szkodę będącą następstwem wykonywania wiążącego polecenia napiszę w osobnym artykule. Będzie on dotyczył tylko odpowiedzialności za wykonanie wiążącego polecenia.

Po co wprowadzono wiążące polecenie?

Tak jak już napisałem – wiążące polecenie umożliwi spółce dominującej zarządzanie grupą spółek. Nie będzie trzeba głosować za każdym razem w poszczególnych spółkach, żeby podjąć wspólnie decyzję czy uchwałę.

Spółka dominująca wyda polecenie, które spółki zależne co do zasady będą musiały wykonać. Powinno to usprawnić funkcjonowanie całej grupy spółek.

Jak będzie to wyglądać w praktyce, zobaczymy.


Czytałeś mojego e-booka o przekształceniu jednoosobowego przedsiębiorcy w spółkę akcyjną? Jeżeli nie, to zapraszam!

Co to jest prawo holdingowe?

Marcin Kozlowski13 lipca 2022Komentarze (0)

W październiku 2022 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy w kodeksie spółek handlowych, które będą dotyczyć tzw. prawa holdingowego. Co to jest prawo holdingowe? Nowelizacja ksh z kwietnia 2022 r. przewiduje nowe instytucje takie jak Grupa Spółek czy wiążące polecenie. Wyjaśnię dzisiaj na czym będą polegać te zmiany i co to jest prawo holdingowe.

Nowe przepisy będą odnosić się do spółek kapitałowych. Są nimi spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zaznaczam, że każdy z tematów zasługuje na szersze omówienie w osobnym artykule, więc niedługo też pojawią się odrębne wpisy na poszczególne tematy.

Zacznijmy od grupy spółek.

co to jest prawo holdingowe

Co to jest Grupa Spółek?

Z definicji wynika, że grupę spółek tworzą spółka dominująca i spółka albo spółki zależne. Powinny kierować się zgodnie z uchwałą o uczestnictwie w grupie spółek wspólną strategią w celu realizacji wspólnego interesu, uzasadniającą sprawowanie przez spółkę dominującą jednolitego kierownictwa nad spółką zależną albo spółkami zależnymi.

Kierowanie się wspólnym interesem nie powinno zmierzać do pokrzywdzenia wierzycieli lub wspólników mniejszościowych albo akcjonariuszy mniejszościowych spółki zależnej.

O tym czy spółki chcą uczestniczyć w grupie spółek decyduje zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie spółki zależnej. W uchwale trzeba wskazać spółkę dominującą.

Grupa spółek bez wątpienia kojarzy się z grupami kapitałowymi, holdingami, w których mamy do czynienia z wieloma spółkami, które są ze sobą powiązane osobowo lub majątkowo czy też gospodarczo. Grupa spółek będzie funkcjonować na tych samych zasadach, ale nie wszyscy mogą chcieć formalnie się nią stać – nadal będzie można funkcjonować w grupie kapitałowej czy holdingu.

Pamiętaj! Uczestnictwo w grupie spółek powinno być ujawnione w rejestrze KRS.

Na czym polega wiążące polecenia?

Polega ono na tym, że spółka dominująca może wydać spółce zależnej uczestniczącej w grupie spółek polecenie dotyczące prowadzenia spraw spółki. Musi to być uzasadnione interesem grupy spółek.

Jak sama nazwa mówi – polecenie jest wiążące. Są oczywiście przypadki, w których spółka zależna nie musi się dostosować takiemu wiążącemu poleceniu. Przykładowo, jeżeli jego wykonanie doprowadziłoby do niewypłacalności albo zagrożenia niewypłacalnością spółki zależnej.

Wiążące polecenie powinno być wydane w formie pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności. A więc nie może być to ustne polecenie.

Decyzja o wykonaniu wiążącego polecenia jest podejmowana w spółce zależnej w formie uchwały. Spółka zależna może zdecydować o jego wykonaniu, ale może także odmówić jego wykonania.

Więcej o wiążącym poleceniu możesz przeczytać w moim artykule na ten temat.

Jaka jest odpowiedzialność za wykonanie wiążącego polecenia?

Nie wszystkie czynności podejmowane w spółce muszą mieć pozytywne skutki. Niekiedy swoim zachowaniem można wyrządzić szkodę spółce lub innym podmiotom.

Warto wiedzieć, że członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator spółki zależnej nie będzie ponosił odpowiedzialności za wyrządzenie szkody wykonaniem wiążącego polecenia.

Członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej i likwidatora spółki dominującej, którzy działają w interesie grupy spółek również nie ponoszą odpowiedzialności za wyrządzenie szkody wykonaniem wiążącego polecenia.

O odpowiedzialności za szkodę będącą następstwem wykonywania wiążącego polecenia napiszę w osobnym artykule, poświęconym tylko wiążącemu poleceniu.

Jeżeli chcesz przeczytać o odpowiedzialności akcjonariusza za długi spółki, napisałem o tym jakiś czas temu.

Czy można zmusić wspólnika do sprzedania udziałów lub akcji?

Ostatnią kwestią, którą poruszę jest przymusowe wykupienie wspólnika. Czy można zmusić wspólnika do sprzedaży akcji lub udziałów?

W kodeksie pojawiły się przepisy o przymusowym wykupieniu udziałów lub akcji przez spółkę dominującą. Dotyczy ono mniejszościowych udziałowców/akcjonariuszy, za których uważa się podmioty reprezentujące nie więcej niż 10% kapitału zakładowego spółki zależnej.

Roszczenie przymusowego wykupienie mogą wysunąć sami mniejszościowi udziałowcy, ale też większościowi.

Kiedy mniejszościowi wspólnicy mogą wyjść z taką propozycją?

Wspólnicy mniejszościowi albo akcjonariusze mniejszościowi reprezentujący nie więcej niż 10% kapitału zakładowego spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek mogą wystąpić z takim żądaniem.

Polega to na tym, że mogą zażądać umieszczenia w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia sprawy podjęcia uchwały o przymusowym odkupie ich udziałów albo akcji przez spółkę dominującą. Spółka dominująca powinna reprezentować co najmniej 90% kapitału zakładowego spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek.

Kiedy większościowi wspólnicy mogą pozbyć się mniejszościowych wspólników?

Zgromadzenie wspólników albo walne zgromadzenie spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek może podjąć uchwałę o przymusowym wykupie udziałów albo akcji wspólników albo akcjonariuszy reprezentujących nie więcej niż 10% kapitału zakładowego przez spółkę dominującą, która reprezentuje bezpośrednio co najmniej 90% kapitału zakładowego.

To uprawnienie spółki dominującej można zmodyfikować w ten sposób, że wystarczy 75% kapitału zakładowego, aby móc z niego skorzystać.

O przymusowym wykupienie akcji możesz przeczytać tutaj.

Co to jest prawo holdingowe – podsumowanie

Pamiętajmy, że wspomniane zmiany dotyczyć będą spółek należących do grupy spółek, a nie wszystkich spółek.

Jeżeli Twoja spółka funkcjonuje w grupie kapitałowej i ta grupa nie zostanie grupą spółek, to te przepisy nie będą się do niej odnosić.

Przepisy zaczną obowiązywać dopiero 13 października 2022 r. Przedsiębiorcy mają jeszcze trochę czasu, żeby zastanowić się nad tym czy dokonać takiej zmiany.

Dojdzie też do pewnych zmian związanych z prawem do informacji w ramach grupy spółek. Ostatnio pisałem o prawie akcjonariusz do informacji – zapraszam do zapoznania się. 

Prawo akcjonariuszy do informacji

Marcin Kozlowski08 lipca 20222 komentarze

Podczas walnego zgromadzenia spółki akcyjnej, akcjonariusze uprawnieni do udziału w nim mogą zadawać pytania zarządowi. Akcjonariusze mają prawo żądać udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące spółki. Prawo akcjonariuszy do informacji o spółce jest ich podstawowym uprawnieniem.

Oczywiście, prawo akcjonariuszy do informacji nie powinno prowadzić do destabilizacji walnego zgromadzenia i jego funkcjonowania. Tak się może zdarzyć w przypadku „lawiny” pytań.

Niedawno pisałem o tym jak pozbyć się mniejszościowego akcjonariusza, gdy ten utrudnia prowadzenia spółki akcyjnej. Myślę, że akcjonariusz, który zadaje mnóstwo pytań i utrudnia funkcjonowanie walnego zgromadzenia, może spodziewać się, że większościowi akcjonariusze będą chcieli się go pozbyć.

prawo akcjonariuszy do informacji

Prawo akcjonariuszy do informacji

Akcjonariusz może żądać udzielenia informacji o spółce od zarządu. Zarząd w takiej sytuacji ma obowiązek udzielenie odpowiedzi, jeżeli jest to uzasadnione dla oceny sprawy objętej porządkiem obrad.

Co to oznacza?

Akcjonariusz może zadawać pytania tylko dotyczące kwestii poruszonych podczas walnego zgromadzenia. Udzielona odpowiedź powinna być potrzebna, żeby móc ocenić sprawę, która jest objęta porządkiem obrad walnego zgromadzenia.

Kiedy zarząd może odmówić odpowiedzi

Są sytuacje, w których zarząd nie będzie mógł (lub nie będzie chciał) udzielić odpowiedzi na pytania.

Ma to miejsce w następujących przypadkach:

      • Pytania nie dotyczą kwestii poruszanych na walnym zgromadzeniu
      • Członek zarządu może odmówić udzielenia odpowiedzi, jeżeli udzielenie informacji mogłoby stanowić podstawę jego odpowiedzialności karnej, cywilnoprawnej bądź administracyjnej.
      • Zarząd odmawia udzielenia informacji, jeżeli mogłoby to wyrządzić szkodę spółce, spółce z nią powiązanej albo spółce lub spółdzielni zależnej, w szczególności przez ujawnienie tajemnic technicznych, handlowych lub organizacyjnych przedsiębiorstwa (tzw. tajemnica przedsiębiorstwa).
      • Jeżeli akcjonariusz mógłby wykorzystać te informacje w konkurencyjnej spółce (np. kogoś z jego rodziny).

Wyliczenie jest przykładowe.

Pamiętaj także, żebyś zadawał pytania podczas walnego zgromadzenia, a nie w czasie jego przerw. Na pytania z przerwy możesz nie uzyskać odpowiedzi.

Forma udzielenia odpowiedzi

Podczas walnego zgromadzenia, zarząd będzie odpowiadał ustnie, na bieżąco, na zadawane pytania. Gdyby jednak chciał udzielić odpowiedzi pisemnie trzeba to zaznaczyć w protokole ze zgromadzenia.

Za udzieleniem odpowiedzi na piśmie muszą przemawiać ważne powody.

W przypadku jeżeli zarząd chce odpowiedzieć pisemnie, będzie miał na to dwa tygodnie.

Warto również wiedzieć, że jeżeli odpowiedzi na pytania znajdują się na stronie internetowej spółki, można odesłać akcjonariusza na tę stronę.

Odpowiedzi na stronie internetowej spółki powinny znajdować się w specjalnie wyznaczonym do tego miejscu. Chodzi o miejsce wydzielone na zadawanie pytań przez akcjonariuszy i udzielanie im odpowiedzi.

Informacje mogą być także zamieszczone w piśmie, które spółka przyjęła za pismo do swoich ogłoszeń.

Może się jednak zdarzyć, że spółka odmówi udzielenia odpowiedzi. Co wtedy można zrobić?

Sądowe zobowiązanie spółki do udzielenia odpowiedzi

Jeżeli jesteś akcjonariuszem, któremu odmówiono udzielenia odpowiedzi, możesz zgłosić sprzeciw do protokołu walnego zgromadzenia.

Następnie możesz złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia informacji. Pamiętaj, żeby wybrać dobry sąd do złożenia wniosku. Jeżeli spółka jest zarejestrowana w Łodzi, to kierujesz wniosek do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi (XX Wydział KRS).

Na złożenie wniosku masz tydzień od zakończenia walnego zgromadzenia, na którym odmówiono Tobie udzielenia informacji.

Możesz również złożyć wniosek do sądu o zobowiązanie spółki do ogłoszenia informacji udzielonych innemu akcjonariuszowi poza walnym zgromadzeniem, jeżeli jesteś nimi zainteresowany.

jak założyć spółkę akcyjną

Prawo akcjonariuszy do informacji – podsumowanie

Prawo akcjonariuszy do informacji jest ich podstawowym prawem, którego nie można od tak sobie ograniczyć lub zignorować. Akcjonariusz ma prawo wiedzieć co się dzieje w spółce – w końcu w nią inwestuje pieniądze i czas.

Oczywiście, zadawanie pytań nie może prowadzić do destabilizacji walnego zgromadzenia. Jeżeli akcjonariusze będą dążyć do zakłócenia walnego zgromadzenia pozostali akcjonariusze (większościowi) mogą w końcu zdecydować się o pozbyciu się takiego akcjonariusza.

Warto jednak wiedzieć, że nie zawsze zarząd czy jego członkowie są zobowiązani do udzielenia informacji. Gdyby miało o spowodować szkodę lub naruszyć tajemnicę przedsiębiorstwa, nie muszą tego robić.


Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej o akcjonariuszu, jego roli lub akcjach koniecznie zapoznaj się z poprzednimi artykułami:

Kim jest akcjonariusz w spółce akcyjnej?

Jaka jest odpowiedzialność akcjonariusza za długi?

Kto prowadzi sprawy spółki akcyjnej?

Jakie są akcje w spółce akcyjnej?